Slot deel 2: 75 jaar cultuureducatiebeleid


Geloof in vooruitgang kenmerkt de geschiedenis van het cultuureducatiebeleid. Het draaitafeltje in de woonkamer maakt plaats voor de televisie, de televisie voor de smartphone. Iedere generatie groeit op met het idee dat de toekomst beter kan zijn dan het verleden, dat kinderen het beter krijgen dan hun ouders. Dit vooruitgangsdenken wordt niet meer breed gedeeld na de aanslag van 11 september 2001, de financiƫle crisis van 2007-2008 en de coronajaren 2020- 2022. Onder invloed van onder meer populisme groeit het gevoel van verlies van waarden, identiteit en samenhang. Het cultuureducatiebeleid en de praktijk zelf blijven vasthouden aan een optimistisch vooruitgangsgeloof. Via stimulerings- regelingen, versterking van de infrastructuur, kerndoelen en monitoring wordt verondersteld dat cultuureducatie steeds beter wordt in kwaliteit en bereik. Dit is het idee van maakbaarheid van beleid. De geschiedenis laat zien dat deze bena- dering niet altijd opgaat: democratisering van cultuur, zonder herziening van het onderliggende cultuurbegrip, leidt vooral tot reproductie van bestaande ongelijk- heden. Als cultuureducatie werkelijk toekomstgericht wil zijn, vraagt dat om een fundamentele omslag naar het erkennen van culturele diversiteit en participatie. Van democratisering van cultuur naar culturele democratie.